Πώς συνδέονται τα 850 hPa με το υψόμετρο χιονιού;
Η T850 δείχνει τη θερμοκρασία σε μία στάθμη της ατμόσφαιρας. Για ένα απλό γραμμικό σενάριο χρησιμοποιούμε T(z) = T850 + Γ × (Z850 − z) / 1.000, με ύψη σε μέτρα και Γ σε °C/km. Με Γ = 6, κάθε 100 m ψηλότερα αντιστοιχούν σε 0,6 °C χαμηλότερη θερμοκρασία μέσα στο συγκεκριμένο σενάριο. Οι στήλες 4, 6 και 8 °C/km είναι δοκιμές ευαισθησίας, όχι βαθμονομημένη πρόγνωση ή σταθερές της ατμόσφαιρας.
Η αναστροφή, οι θερμές στρώσεις και η διαφορετική υγρασία με το ύψος μπορούν να ακυρώσουν αυτή την απλή αναγωγή. Το ύψος του 0 °C στον ξηρό βολβό δεν είναι το ίδιο με το ύψος μηδενικού υγρού βολβού ούτε με το όριο χιονόπτωσης. Πηγή: NOAA/NWS, κατακόρυφα προφίλ και χειμερινός υετός .
ΒΔ ή ΒΑ άνεμος: τι αλλάζει για το χιόνι;
Ο ξηρότερος αέρας μπορεί να ψυχθεί περισσότερο κατά την εξάτμιση του υετού, αλλά μπορεί και να εξατμίσει μεγάλο μέρος του πριν φτάσει στο έδαφος. Αυτή είναι η φυσική εξήγηση που μπορεί να εξεταστεί σε ένα περιστατικό με ΒΔ· η κατεύθυνση από μόνη της δεν εξασφαλίζει χαμηλή υγρασία ή χιόνι. Ελέγχουμε το dew point, τον υγρό βολβό και την πραγματική ροή. Παράδειγμα NWS για ξηρό αέρα, υγρό βολβό και αλλαγές τύπου υετού .
Aegean sea-effect snow: μπορεί ο ΒΑ να ενισχύσει τη χιονόπτωση;
Ναι. Όταν ψυχρός αέρας περνά πάνω από θερμότερη θάλασσα, η πρόσληψη θερμότητας και υγρασίας μπορεί να ενισχύσει νέφη και υετό. Η διαδρομή της ροής, η μεταβολή του ανέμου με το ύψος, το βάθος του ψυχρού στρώματος και η ανύψωση στο ανάγλυφο επηρεάζουν πού θα συγκεντρωθούν τα φαινόμενα. Ο όρος sea-effect είναι η θαλάσσια αντίστοιχη περίπτωση του lake-effect. Μελέτη για θαλάσσια ενίσχυση χιονοπτώσεων στη νότια Ευρώπη, Ιανουάριος 2017 .
Στη μελέτη της «Ελπίδας» του Ιανουαρίου 2022, οι ερευνητές συνέδεσαν τις χιονοπτώσεις της Αττικής με τη συνοπτική κυκλοφορία και το ανάγλυφο. Οι προσομοιώσεις με θερμότερη θάλασσα ενίσχυσαν κυρίως το χιόνι στα μεγαλύτερα υψόμετρα, ενώ η ψυχρότερη θάλασσα ευνόησε μεγαλύτερη διάρκεια χιονοκάλυψης χαμηλότερα. Επομένως, ο ΒΑ και η θαλάσσια υγρασία δεν έχουν μία σταθερή επίδραση παντού. Patlakas κ.ά., μελέτη ΕΚΠΑ/ΕΜΥ για την «Ελπίδα» .
Μπορεί να χιονίσει πάνω από τους 0 °C;
Ναι. Η θερμοκρασία κοντά στο έδαφος είναι μόνο μέρος της εικόνας. Οι νιφάδες περνούν μέσα από στρώματα διαφορετικής θερμοκρασίας και υγρασίας. Η εξάτμιση και η τήξη τις ψύχουν, ενώ ένα βαθύ θερμό στρώμα μπορεί να τις μετατρέψει σε βροχή. Γι’ αυτό η ένδειξη ενός θερμομέτρου δεν αρκεί για να αποφασίσουμε αν θα χιονίσει. Πηγή: NOAA/NWS, τύποι χειμερινού υετού .
Υγρασία, dew point και υγρός βολβός
Το σημείο δρόσου περιγράφει πόσο πρέπει να ψυχθεί ο αέρας για να κορεστεί. Ο υγρός βολβός εκτιμά τη θερμοκρασία που μπορεί να προσεγγίσει με εξατμιστική ψύξη. Σε κορεσμένο αέρα τα δύο συμπίπτουν με τη θερμοκρασία αέρα. Μικρότερη υγρασία ευνοεί περισσότερη εξατμιστική ψύξη, αλλά πολύ ξηρός αέρας μπορεί επίσης να εξατμίσει τον υετό πριν φτάσει κάτω. Πηγή: FAO, ατμοσφαιρική υγρασία .
Πόσα εκατοστά χιόνι δίνουν 10 mm υετού;
Αν όλος ο υετός πέσει ως χιόνι και η αναλογία είναι 10:1, τα 10 mm νερού αντιστοιχούν σε 10 cm νέου χιονιού. Με αναλογία 5:1 γίνονται 5 cm και με 15:1 γίνονται 15 cm. Η αναλογία αλλάζει με τη δομή των νιφάδων, τη θερμοκρασία στα νέφη και τον άνεμο· δεν προκύπτει αξιόπιστα μόνο από τη θερμοκρασία εδάφους. Πηγή: NOAA/NWS, αναλογία χιονιού προς νερό .
Χιονόπτωση και χιονόστρωση στον Άγιο Στέφανο
Η χιονόπτωση περιγράφει το νέο χιόνι που πέφτει. Η χιονόστρωση είναι αυτό που παραμένει στην επιφάνεια μετά την τήξη, τη συμπίεση και τη μεταφορά από τον άνεμο. Στον Άγιο Στέφανο Αττικής, στα 380 m, έχει σημασία το πραγματικό υψόμετρο του σημείου και το πλήρες κατακόρυφο προφίλ. Οι τοπικές διορθώσεις της συνηθισμένης θερμοκρασίας δεν αποτελούν επαλήθευση του ύψους χιονιού.
Πρόγνωση χιονιού και καιρού Αγίου Στεφάνου για 14 ημέρες · Πρόγνωση Ελλάδας με χάρτη · Δορυφόροι και ραντάρ · Ιστορικές μετρήσεις σταθμού
Τρόπος υπολογισμού και όρια
Ο υγρός βολβός υπολογίζεται με αριθμητική λύση του ισοζυγίου ενέργειας αέρα και νερού και με πίεση σταθμού. Η τάση κορεσμού και το dew point έχουν αναφορά σε υγρό νερό (Magnus, 17,62 / 243,12). Χρησιμοποιείται η εξίσωση θερμοδυναμικού υγρού βολβού με νερό· κάτω από το μηδέν πρόκειται για προσέγγιση υπέρψυχρου νερού, όχι για παγοβολβό. Η πίεση εκτιμάται από την πρότυπη ατμόσφαιρα όταν δεν δίνεται μέτρηση. Εξίσωση ισοζυγίου: ASHRAE / PsychroLib
Τα εκατοστά παραμένουν υπό συνθήκη: υετός σε mm × ποσοστό ως χιόνι ÷ 100 × αναλογία ÷ 10. Το 10:1 είναι σημείο αναφοράς, όχι τοπικά βαθμονομημένη προεπιλογή. Οι αναλογίες 5:1 και 15:1 δείχνουν πόσο αλλάζει το αποτέλεσμα· δεν είναι στατιστικό διάστημα εμπιστοσύνης. Ο τύπος υετού, το έδαφος και η εξέλιξη του επεισοδίου καθορίζουν τι θα παραμείνει.
Snowfall calculator for Greece: compare 850 hPa temperature and geopotential height with elevation, surface wet-bulb temperature and dew point. Explore Aegean sea-effect conditions and conditional snowfall depth. Linear lapse-rate scenarios are not a forecast of precipitation type or snow settling.
Γιατί δεν αρκεί ένας αριθμός στα 850 hPa;
Ο υπολογιστής εξετάζει χωριστά τον υγρό βολβό στην επιφάνεια και στις στάθμες όπου δίνεις μαζί θερμοκρασία, υγρασία και ύψος. Υπολογίζει τις τομές με το 0 °C και το συνολικό πάχος θετικού υγρού βολβού με γραμμική παρεμβολή μεταξύ αυτών των σημείων. Ενδιάμεσες θερμές στρώσεις μπορούν να διαφύγουν· το αποτέλεσμα δεν είναι πιστοποιημένο υψόμετρο χιονόπτωσης. Sims & Liu (2015) .
Τα όρια υγρού βολβού 0,5 και 1 °C είναι δύο δημοσιευμένες μέθοδοι αναφοράς. Αν διαφωνούν, η ένδειξη μένει μεταβατική. Αν υπάρχει θερμή στρώση, προβάλλεται η δυνατότητα τήξης ή μικτού χειμερινού υετού. Μελέτη του 2025 δείχνει ότι ακόμη και πιο σύνθετες μέθοδοι με στοιχεία επιφάνειας δυσκολεύονται κοντά στο μηδέν. Jennings κ.ά. (2025) .
Το κουμπί GFS εισάγει την επόμενη διαθέσιμη ωριαία πρόγνωση για τον σταθμό, μαζί με τα 925/850 hPa. Ο ωριαίος υετός αφορά το διάστημα που τελειώνει στην αναγραφόμενη ώρα. Η εισαγωγή χρησιμοποιεί ένα μοντέλο, χωρίς τη βαθμονόμηση της σύνθετης πρόγνωσης. Δεν συμπληρώνει θερμοκρασία εδάφους ή θάλασσας. Πηγή: GFS μέσω Open-Meteo .